25 GODINA SPOMENIKA SRPSKOM TRUBAČU U GUČI: Simbol kulturne tradicije i porodičnog okupljanja

Spomenik trubaču u dragačevskoj Guči, trajni je dar Fondacije Braća Karić Srbiji i njenom tradicionalnom i kulturnom nasleđu.

Još krajem prošlog veka bilo je jasno da Srbija treba da na najbolji mogući način počne da štiti svoju narodnu tradiciju i da se vezuje za one vrednosti koje su duboko protkane u nacionalnoj kulturi i običajima. Ovaj imperativ je nastao pod mračnim najavama skorog sveopšteg napada na tadašnju SR Jugoslaviju, kao nasušna potreba da se u godinama ljudskog i materijalnog iscrpljenja sačuvaju one vrednosti koje svojim opstankom i negovanjem mogu da sačuvaju nacionalni identitet i moralnu čvrstinu nacije.

Vođeni ovim uzvišenim principima i vizijom dobročinstava i očuvanja istorijskih vrednosti Srbije, osnivači Fondacije Braća Karić pokreću ideju za materijalizaciju jedinstvenog simbola Dragačevskog sabora trubača u Guči, izradi monumentalne skulpture koja će trajno ostati obeležje svega onoga što sabor trubača u Guči zaista čini.

Fondacija Braća Karić je 1998. godine, zajedno sa Opštinom Guča i Udruženjem arhitekata Srbije raspisala konkurs za umetničku skulpturu „Dragačevska truba“. Umetnik Velimir Karavelić, naš istaknuti vajar je tada osvojio prvu nagradu, a majstorska livnica vajara Zorana Kuzmanovića je izradila skulpturu dragačevskog trubača, sada već širom sveta prepoznatljivi simbol narodnog sabora u Dragačevu. Fondacija kao inicijator i donator ove ideje tada finansira izradu skulpture, i prihvata uređenje postamenta i celokupnog glavnog trga u Guči.

Spomenik trubaču otkrili su Milanka i Bogoljub Karić, okruženi brojnim zvanicama, 23. avgusta 1998. godine. Milanka Karić, osnivač i tadašnji predsednik fondacije, u prisustvu brojnih zvanica i naroda toga kraja, je otkrila spomenik dragačevskom trubaču i tom prilikom istakla:

„Dragi prijatelji, Škotlanđani imaju gajdaše, Španci gitariste, a mi Srbi trubače, i evo, već trideset osmi put naš Dragačevski sabor u Guči, festival duvačke narodne muzike okuplja desetine orkestara trubača i stotine hiljada ljudi iz Srbije i sveta. I gde god da se naši trubači pojave na zemaljskoj kugli, oni izazivaju divljenje. Ali, nigde se na svetu zvuk trube ne razliva poljem kao moćno i osećajno kao ovde u Dragačevu u Guči. Ona vekovima dočekuje i ispraća, raduje se i plače, uspavljuje i budi…“.

Od tada pa do danas, svake godine predstavnik Fondacije Braća Karić uručuje počasnu statuetu dragačevskog trubača najboljem umetniku trubaču Sabora.

U svetskom kalendaru svih značajnijih muzičkih događaja datum održavanja Dragačevskog sabora trubača u Guči je uvek evidentiran i predsatvljen kao jedan od najvećih i najposećenijih muzičkih festivala u Evropi, i najznačajnijih kulturno- umetničkih događaja autentičnog narodnog stvaralaštva, jedinstvene muzike srpskih i balkanskih trubačkih orkestara.

Statueta „Dragačevski pobednik”, priznanje je za koje žive svi trubači koji dođu da odmeravaju svoje umetničke talente na Dragačevskom saboru, uručivali su je najčešće članovi porodice Karić, ali i značajna imena naše kulture, profesor etnomuzikologije Dragoslav Dević, saradnik Fondacije Braća Karić na mnogim projektima, Olivera Katarina, Mirjana Karanović, Bora Dugić, Jelica Sretenović, Jelisaveta Karađorđević i mnogi drugi.

Ove godine na nedavno održanom 61. Dragačevskom saboru trubača u Guči ispred spomenika srpskom trubaču urađeno je sve isto kao svih ovih 25 godina, narodni poslanik Dragomir Karić je sa unucima Filipom i Monikom Martać uručio statuetu „Dragačevski pobednik“, prvoj trubi 2022. pobedniku Elvisu Bajramoviću iz Bojnika. Na ponos pobednika, Guče, Srbije i porodice Karić.

I kako to uvek biva kada nešto narod iskreno prihvati, spomenik srpskom trubaču u Guči nije samo pijedestal na kome se dodeljuju priznanja najboljim umetnicima na festivalu, to je postalo mesto susreta na kome se okupljaju tokom cele godine članovi porodica koje se nalaze u rasejanju, kada se jednom u toku godine nađu sa svojim najbližima u Srbiji. Mesto gde se fotografijama i video snimcima beleže prve mladalačke ljubavi, veridbe, svadbe, krštenja dece i sva druga porodična okupljanja i proslave.

Poslednjih četvrt veka profesori i studenti univerziteta i akademije umetnosti Braća Karić redovno pozivaju svoje kolege iz Evrope i sveta da budu njihovi gosti na Dragačevskom saboru trubača u Guči, radi razvijanja međusobnih direktnih kontakata i kasnije profesionalne saradnje. Sve to je realizovano uz podršku Fondacije Braća Karić ostaje zapisano za istoriju i za pamćenje Srbije i njenog naroda, ali i svih onih iz sveta koji dolaze da svake godine dožive naše tradicionalno gostoprimstvo, toplinu zvuka i dušu srpske dragačevske trube.